Yün kazağı yıkamadan önce havalandırmak
Yün kazağı her giyişte yıkamak yerine düz serip havalandırmanın ve ıslakken askıya asmamanın yolu.
Yün kazak her giyişten sonra yıkanmaz. Koku çoğu zaman lifin içinde değil, havanın alacağı yüzeydedir. Bir gece askıya değil, düz bir yüzeye serip havalandırmak, yıkamayı haftalara yayar. Sıcak su ve sıkma ise kazağı bir beden küçültür. Yıkamadan önce durmak, yünün en pratik bakımındır.
Havalandırma yıkamanın yerine geçer mi
Ter ve yemek kokusu sinmiş kazağı akşam sırtlı bir sandalyeye bırakın. Sandalye omzu germesin. Mümkünse temiz bir havlunun üstüne, düz serin. Oda kapısı aralık olsun. Dolabın içine kokuyla birlikte asmak, dolaptaki diğer kazağa da aynı kokuyu verir.
Ertesi gün kokmuyorsa yıkamayın. Yün, sık yıkamada keçeleşir. Yanlış sıcaklık yazısında sıcak suyun bazı kumaşları nasıl küçülttüğünü anlattık. Yün bu listenin başındadır. Havalandırma, o riski ertelemeye yarar.
Yağmurda ıslanan yünü kaloriferin üstüne sermeyin. Lif sertleşir. Oda sıcaklığında, düz ve gölgede kurusun. Şekli bozulmasın diye kol ve beden, giyerken durduğu ölçüde yayılsın.
Ne zaman gerçekten yıkamalı
Leke, yapışkan kir ve havalandırmayla çıkmayan koku varsa yıkama gelir. Etikete bakın. Elde, soğuk ya da ılık su ve yün için uygun bir miktar deterjan çoğu parçada yeter. Kazağın üstüne doğrudan deterjan dökmeyin. Suda çözün, kazağı bastırmadan gezdirin. Ovuşturmak, keçe yapar.
Sıkmayın. Suyu havluyla emdirin. Kazakı havluya yayın, havluyu rulo yapın, nazikçe bastırın, sonra kazağı yeniden düz bir yüzeye serin. Askıya asarak kurutmak, omzu uzatır. İpte kurutmak pamuk içindir. Ağır yün, ıslakken ipte kendi ağırlığıyla büyür.
Makineye girecek yazıyorsa da nazik program ve file düşünün. File, sürtünmeyi azaltır. Yüksek sıkma devri, yünü yine ezer. Program bitince hemen çıkarın. Tamburda bekleyen ıslak yün kırışır ve koku tutar.
Katlamak, asmak değil
Temiz yün kazak askıda uzun süre durursa omuzdan uzar. Rafta ya da çekmecede, katlanmış halde dursun. Çok sıkı kat, dirsekte iz bırakır. Gevşek bir kat yeter. Aynı rafta üç kazaktan fazlasını üst üste bindirmeyin. Alttaki hem ezilir hem aranırken hepsi dağılır.
Güve riski, kirli ve uzun süre kapalı kalan yünde artar. Saklamadan önce havalandırın, gerekirse yıkayın, tamamen kuru olduğundan emin olun. Nemli katlanan yün, kutuda leke bırakır. Sedir ya da lavanta kokusu, temizliğin yerine geçmez. Kirli kazağı kokulu bir poşete koymak, güveyi uzaklaştırmaz.
Kazağın cebinde kâğıt ve mendil kalmasın. Yıkamaya girerse kâğıt lif olur, cebi taş gibi yapar. Havalandırmadan önce cepleri boşaltmak, bu sürprizi keser.
Lekeyi büyütmeden
Yün üstündeki yemek lekesini sıcak suyla ovalamayın. Soğuk suyla, temiz bir bezle bastırarak emdirin. Ovuşturma, lekenin çevresinde keçeleşmiş bir halka bırakır. Emin değilseniz bütün kazağı yıkamadan önce küçük bir dikiş payında deterjanı deneyin. Dikiş payı yoksa ve kazak değerliyse zorlamayın.
Kazanızı her gün aynı koltuğun kenarına atmak, dirsekte yağ ve toz biriktirir. Akşam havluya sermek bir dakika sürer. Bu bir dakika, ayda bir yanlış yıkamadan daha kısa bir bakımdır.
İncelmiş dirsek ve delik, yıkamayla kapanmaz. Küçük bir yama ya da görünmez bir dikiş, kazağı bir sezon daha tutar. Delik büyüdükten sonra havalandırmak yalnızca kokuyu alır, kumaşı geri getirmez.
Sık sorulan sorular
Yün kazak her giyimde yıkanır mı? Hayır. Kokmuyorsa bir gece düz serip havalandırmak yeter. Leke ve sinmiş koku varsa etikete göre, soğuk ya da ılık, ovuşturmadan yıkayın.
Askıda kurutulur mu? Islak yün askıda omzundan uzar. Havluda suyunu alıp düz bir yüzeyde kurutun. Kuru kazağı da uzun süre tel askıda bırakmayın.
Güve için ne yeterli? Kirli ve nemli saklamamak ilk iştir. Koku kesesi, yıkanmamış kazağın yerine geçmez. Tam kuru ve temiz katın, kapalı ama nefes alan bir yerde durması daha güvenlidir.