Atmadan önce tamir: evde kontrol listesi
Bir eşyayı çöpe vermeden önce vida, conta, filtre ve güvenliği kontrol etmenin kısa listesi.
Çalışmıyor diye kapıya konan eşyanın bir kısmı, gevşek vida ya da kirli filtredir. Diğer kısmı ise evde açılmaması gereken, kıvılcım çıkaran ya da su kaçıran parçadır. Atmadan önce bakmak, her şeyi tamir etmek değildir. Bakılacak yer belli olsun, bakılmayacak yer de belli olsun. Liste kısa tutulursa pazar günü tamir gününe dönüşmez.
Önce kir ve yanlış kullanım
Süpürmeyen süpürge, haznesi tıkalı olabilir. Isıtmayan su ısıtıcısı, tabanında kireç taşıyor olabilir. Kapanmayan kapak, araya kaçan bir kırıntıdan duruyordur. Eşyayı sökmeye başlamadan hazneyi, contayı ve kapağın oturduğu yeri silin. Buzdolabı temizliği nasıl önce boşaltıp sonra silmeyi anlatıyorsa, tamirde de ilk iş filtre ve contayı temizlemektir. Temizlik, tamirin ilk basamağıdır.
Kullanma şekli de arıza sanılır. Hortum ezikse su akmaz. Priz gevşekse alet susar. Başka bir prizde deneyin, hortumu düzeltin, kapağın iki yana oturduğuna bakın. Bu üçü düzelince eşya geri gelebilir. Gelmezse bir sonraki maddeye geçin, gövdeyi hemen açmayın.
Vida, menteşe ve eksik parça
Sallanan sandalye, düşen kulp ve sürtünen kapı çoğu zaman bir vidadır. Temel alet çantası bu iş için durur. Vidayı sıkın, sıyırmış yuvayı zorla çevirmeyin. Sıyık vida, daha büyük bir delik açar. Uygun vida yoksa o gün tamir bitmez, eşya da çöpe gitmez. Not edin, doğru vidayı alın.
Menteşesi eğilmiş dolap kapağı, tüm dolabın bittiği anlamına gelmez. Menteşeyi düzeltmek ya da değiştirmek, yeni dolaptan küçüktür. Kapak şişmiş ve kapanmıyorsa nem işin içindedir. Yalnızca menteşeyi sıkmak yetmez. Parçayı kuru yere alın, şişme sürüyorsa o kapak ayrılır, gövde kalabilir.
Eksik raf pimi, kırık kulp ve kayıp tapa için yedek aramak utanç değildir. Parça bulunmuyorsa eşyayı zorla kullanmayın. Keskin kırık ağız, elde duran tamirden daha büyük sorun çıkarır. Kırık camı bantlamak da çözüm sayılmaz.
Dokunulmayacak belirtiler
Yanık kokusu, kıvılcım, gövdeden su, ısınan kablo ve tutmayan kilit varsa fişi çekin. Bu liste evde tornavidayla uzamaz. Yetkili servis ya da bilen bir tamirci konuşulsun. Gaz bağlantısı, sigorta kutusu ve motorun içi bu yazının konusu değildir. Oralara merakla girmeyin.
Islakken düşmüş ekmek kızartma makinesi ve çatlamış su ısıtıcısı da denenmez. Kurusun diye bekleyip fişe takmak risklidir. Dışarıdan bakınca sağlam görünmesi yetmez. Şüpheli elektrikli aleti ikinci el diye de başkasına vermeyin.
Bant, tel ve süper yapıştırıcı her kırığı kapatmaz. Taşıyıcı ayak, çocuk sandalyesinin bağı ve yüksek rafın dübeli yapıştırıcıyla idare edilmez. Tutmazsa düşen parça, tamirin kendisinden ağırdır. Bu parçalarda ya doğru tamir yapılır ya da eşya bırakılır.
Tamir mi, veda mı
Parça bulundu, araç evde ve risk yoksa deneyin. Parça, eşyanın yenisinden pahalıya geliyorsa ve alet zaten su kaçırıyorsa veda dürüst olabilir. Kararı suçlulukla uzatmayın. Çalışmayan ütüyü yıllarca dolapta tutmak, tamir değildir. Biriktirme kutusu bu ütüyle dolmasın.
Tamir ettiğiniz parçayı aynı gün yerine koyun. Holde yarım sandalyeyle yaşamak, tamiri bitirmez. Bitmeyen tamir, evin yeni dağınıklığıdır. Bir akşamda bitecek işi seçin. Tüm kırık eşyaları ortaya dökmek, hiçbirini bitirmemenin yoludur.
Eşyayı başkasına vermeden önce de aynı listeyi uygulayın. Kirli filtreyle verilen süpürge, karşı tarafta çöp olur. Temizlenmiş ve eksik vidası söylenmiş eşya, ikinci elde gerçekten işe yarar.
Sık sorulan sorular
Her kırık eşyayı kendim tamir etmeli miyim? Hayır. Vida, filtre ve conta çoğu evde bakılabilir. Kıvılcım, su kaçağı ve ısınan kablo evde kurcalanmaz. Fişi çekip bilen birine danışın.
Yapıştırıcı yeterli olur mu? Süs parçasında bazen evet. Sandalye ayağı, raf dübeli ve elektrikli aletin gövdesinde hayır. Taşıyan yer, yapıştırıcıya emanet edilmez.
Tamir için bütün gün ayırmalı mıyım? Bir eşya, bir aksaklık yeter. Hepsini ortaya dökmek turu yarıda bırakır. Bitmeyen tamir, holde yeni bir yığın olur.