Tencere ve tavayı güvenli istiflemenin yolu

Alt göz açıldığında bir tencere kayar, kapak yere düşer, alttaki yapışmaz tava çizilir. Bu manzara dolabın küçük olmasından çok, her kabın aynı yığına girmesinden çıkar. Tencere ve tava, tabak gibi tek boy istif istemez. Ağır olan alta iner, her gün kullanılan öne gelir, kapaklar ise yığının tepesine yatmaz.

Önce sıklığı ayırın

Bir hafta hangi tencereyi gerçekten ocağa koyduğunuza bakın. Çoğu evde iki tencere, bir tava ve bir cezve işin büyük kısmını görür. Onlar önde ve bel hizasına yakın durmalıdır. Bayramda çıkan büyük tencere, her gün eğildiğiniz gözde yer kapmasın. Onu alt rafın arkasına ya da ulaşması zor olmayan ama önü kapatmayan bir köşeye alın.

Kullanmadığınız tavayı misafir gelirse diye önde tutmak, günlük tavayı arkaya iter. Misafir kabını etiketleyin ya da içine küçük bir not koyun. Not abartılı olmasın; büyük tencere yazısı yeter. Böylece öndeki yığın, gerçekten pişen kaplara kalır. Dar evde dikey alan yalnızca kıyafet dolabına özgü değildir. Küçük evde dolap düzeni yazısındaki dik bölme fikri, kapaklar için de işe yarar.

Seyrek kullanılan tek bir kabı elde tutmak ayıp değildir. Yıllardır çıkmayan ikinci bir geniş tencere ise yer işgal eder. Onu bir ay başka bir kutuda tutun. Aramazsanız mutfakta durması gerekmez. Kararı o anda vermek zorsa kutu, aceleyi keser.

İç içe koyarken yüzeyi koruyun

Aynı çaptaki tencereler iç içe girebilir. Farklı çapları zorla iç içe sokmak, alttakinin kulağını eğer ve kapağın oturmasını bozar. Yapışmaz tavayı çıplak metalin altına sürmeyin. İki tavanın arasına temiz bir bez ya da kâğıt havlu girerse çizik azalır. Bez kirliyse bu işe yaramaz; yağlı bez, tavanın içine koku bırakır.

Döküm ve kalın tabanlı kaplar en alta iner. Hafif tavayı onların üzerine, ama yığının en tepesine üç kat kapak kondurarak değil, tek başına koyun. Yığın kapıya değiyorsa bir kabı çıkarın. Kapı her kapanışta yığını iter, kulplar birbirine vurur ve en alttaki kap öne kayar. Kayma sesi, yığının fazla yüksek olduğunun haberidir.

Tencerenin içine o tencerenin kapağını ters koyup üstüne başka tencere bindirmek, kapağı sıkıştırır. Kapağı sonra ararken bütün yığını indirirsiniz. Kapaklar ayrı durursa tencere yığını kısa kalır ve devrilmez. Çekmece içi düzen yazısında kaşık ve kapak için ayırdığımız bölme, tam da bu iş içindir. Çekmece yetmezse dolabın içinde dik bir aparat da aynı işi görür.

Kapakları dik sıralayın

Kapakları üst üste yatırmak, en alttakini görünmez kılar. Dar bir tel, tepsi ya da basit bir bölme, kapakları dik tutar. Büyük kapak arkada, küçük önde olsun. Böylece aradığınız çapı yandan görürsünüz. Cam kapaklı tencerelerde kapağı gövdeden ayırmak zorunda değilsiniz; onlar zaten çift olarak durabilir. Yalnızca kapaksız kalan yığın için dik düzen kurun.

Kapak kulpu kırıksa ve kapağı tutamıyorsanız o kapağı idare eder diye yığında bırakmayın. Tutamayınca yere düşer. Kırık kulpu olan kapağı ya onarın ya da evden çıkarın. Tencere sağlamsa kapağını ayrıca düşünün; her kapaksız tencere çöp değildir. Üzerini uygun bir tabakla kapatmak, pişirme sırasında idare eder. Saklarken ise açık tencere toz alır, o yüzden dolapta ağzı açık durmasın.

Ahşap ve plastik kulplu kapakları ocağın hemen yanındaki dar göze sıkıştırmayın. Sürekli ısı kulpu yorar. Kapaklar, tencereden bir karış uzakta, serin gözde daha uzun dayanır. Bu, dolabı büyütmeden ömrü uzatan bir yer değişikliğidir.

Ağır kap, alt raf, kısa yol

Dolu suyla kaldırılan büyük tencere, omuz hizasının üstündeyse hem raf hem kol zorlanır. Ağır kaplar alt rafta durur. Alt raf da yerde sürünen bir kuyu olmasın; en azından diz hizasında, görerek alınabilsin. En alta uzanıp körlemesine çekmek, kapağın yere düştüğü andır.

Fırın tepsisi ile tencereyi aynı yığına sokmayın. Tepsi dik durursa az yer kaplar ve tencerenin altında ezilmez. Izgara, kevgir ve buhar sepeti gibi ince parçalar tencerenin içinde unutulursa hem kapak kapanmaz hem parça kaybolur. İnce parçalar için küçük bir kutu ayırın. Kutunun içinde ne olduğu yazılırsa her aramada tencereler inmez.

Yeni tencere alınca eskisini otomatik olarak dolaba eklemeyin. Bir giren, bir çıkan kuralı burada da çalışır. Yeni tava geldiyse çizilmiş olanı çıkarın. İkisi birden kalırsa yığın eski yüksekliğine döner. Hediye gelen takımı kutusuyla dolaba koymak da yer yer. Kutuyu bir kez açın, kullanacağınız parçayı rafa alın, kullanmayacağınızı başka bir dolapta unutmayın.

Sık sorulan sorular

Yapışmaz tavalar iç içe konur mu? Araya bez ya da kâğıt girmeden iç içe koymayın. Çizik, yüzeyin ömrünü kısaltır. Tek tavanız varsa zaten iç içe gerekmez; onu ön sırada, tek başına tutun.

Kapaklar için ayrı yer yoksa ne yapmalı? Her kapağı kendi tenceresinin yanında dik tutun, yığının tepesine yatırmayın. Dar bir dosyalık ya da tepsi, kapakları dik sıralamak için yeter. Yeni dolap beklemek zorunda değilsiniz.

Bütün takımı bir arada tutmak şart mı? Şart değil. Her gün kullandığınız üç parça önde, seyrek kullanılanlar altta durabilir. Takımın görüntüsü için günlük kabı arkaya itmek, pişirme sırasında dolabı karıştırmanıza yol açar.