Ekmek ve un saklarken sık yapılan hatalar

Ekmek poşetinin içi ıslanınca sorun çoğu zaman ekmekte değil, poşetin nefes almamasındadır. Un torbası ise ocak üstünde, ağzı kıvrık kâğıtta bekleyince nem ve sıcaklıkla bozulur. İki ürün de mutfakta her gün elinizin altındadır. Hata büyük bir yanlıştan değil, küçük bir yer seçiminden büyür.

Poşette terleyen ekmek

Dilimli ekmeği ağzı sıkı bağlanmış ince bir poşette, üstelik sıcak bir mutfakta tutmak, içeride suyun hapsolmasına yol açar. Su hapsolunca küf için uygun bir ortam doğar. Ekmeği birkaç gün içinde yiyecekseniz, kesik yüzü alta gelecek şekilde bir ekmek kutusunda ya da temiz bir bez torbada tutun. Bez, havayı geçirir; sıkı naylon geçirmez.

Ekmek kutusunun içi kırıntı doluysa yeni ekmeği de o kırıntının üzerine koymayın. Kırıntı nemlenir, kutu kokar, ertesi somun da kokuyu alır. Kutuyu ekmek bitince silip kurulayın. Islak bezle silip hemen kapatmak, kutunun içini buğulandırır. Kurumadan kapağı örtmek, poşetteki hatanın kutuya taşınmasıdır.

Ekmeği buzdolabına kaldırmak bayatlamayı durdurmaz. Soğuk, ekmeğin içinin daha çabuk sertleşmesine yol açar. Bir iki günde bitecek ekmek oda sıcaklığında, serin bir köşede durabilir. Daha uzun saklayacaksanız dilimleyip dondurucuya koymak daha uygundur. Dondurucuda yapılan genel hataları ayrı bir yazıda topladık. Ekmeği ağzı yarım açık, üzerine tarih yazmadan atmak o listenin içine girer.

Ocağın üstü ve buzdolabının tepesi

Ekmek kutusu ocağın hemen yanında, tencerenin buharını alan bir raftaysa poşet yine ıslanır. Buzdolabının tepesi de sanıldığından sıcaktır; motor orada ısı bırakır. Ekmek, ısı kaynağının uzağında, doğrudan güneş almayan bir yerde durmalıdır. Tezgahın serin köşesi, dolabın orta rafı ya da kiler bu iş için yeter.

Bıçağı ekmeğin içinde bırakmak da küçük bir hatadır. Metal, kesik yüzeyi açık tutar ve kırıntıyı kutuya döker. Kesip bıçağı yıkamak, kutunun temiz kalmasını sağlar. Aynı bıçakla reçel sürülmüş ekmeğe dönüp sonra somuna batırmak, tatlı nemi ekmeğin içine taşır. Reçel bıçağı ayrı durur.

Bayatlayan ekmeği küflü ekmekle bir tutmayın. Bayat ekmek galeta ya da kızartma olabilir. Üzerinde renkli leke, ekşi koku ya da yapışkan bir katman varsa o kısmı kesip kurtarmaya çalışmayın. Küf, görünen yerden derinlere ilerleyebilir. Şüpheli somunu sofraya koymayın.

Un torbasının açık ağzı

Kâğıt un torbasının ağzını ikiye kıvırmak, kısa süreli bir çözümdür. Torba delikse, mutfak nemliyse ya da unu aylarca kullanmıyorsanız bu kıvrım yetmez. Unu kapaklı bir kaba aktarın. Kabın kuru olması şarttır. Yeni yıkanmış ve tam kurumamış kavanoza un boşaltmak, ilk günden topak yapar.

Unu ocağın üst rafına ya da bulaşık makinesinin yanındaki buharlı göze koymayın. Sıcaklık ve buhar, unu hem topaklar hem kokusunu bozar. Serin, kuru ve kapalı bir kiler rafı yeter. Güçlü kokulu sabun ve açık baharatla aynı açık rafta duran un, kokuyu içine çekebilir. Kapak kapalıysa bu risk azalır. Kuru gıdayı kapalı kaba almak, kavanoz düzeninde anlattığımız adımın un için de geçerli halidir.

Eski unun üzerine yeni unu boca etmek, alttaki unun hiç bitmemesine yol açar. Önce eskiyi bitirin ya da kabın altına eskiyi, üstüne yeniyi koyun. Alttaki un aylarca dipte kalırsa bozulma oradan başlar. İki paketi karıştırmadan önce eskisinin kokusuna bakın. Küf, ekşi ya da yağlı bir koku varsa karıştırmayın.

Tam buğday unu daha tez bozulur

Tam buğday unu ve benzeri kepekli unlar, beyaz una göre daha çabuk bozulabilir. Tanenin yağlı kısmı durduğu için sıcak yerde acılaşır. Bu unu az alın, kapalı kapta tutun ve kokusunu ara sıra kontrol edin. Acı, sabunumsu ya da boya gibi bir koku varsa o unu hamura katmayın. Beyaz un daha dayanıklı diye güneşin altında aylarca açık torbada da bırakılmaz; o da kapalı ve kuru durmalıdır.

Unun içinde ipliksi ağ, hareket eden böcek ya da ince bir toz yığını görürseniz paketi mutfakta elemeden kurtarmaya çalışmayın. Elemek, sorunu diğer kavanozlara taşıyabilir. O paketi kapalı torbaya koyup evden çıkarın. Yanındaki açık paketleri de kontrol edin. Dolabı silip kuruladıktan sonra yeni unu koyun. Böcek gördünüz diye bütün kileri aynı gün çöpe dökmek gerekmez; kapalı ve temiz olanları ayırın.

Un kabının kaşığını ıslak bırakmak, ekmekteki poşet hatanın un halidir. Islak kaşık topak yapar, topak da nemi içeride tutar. Kuru bir kaşık kullanın ya da kaba her seferinde ayrı bir ölçekle girin. Ölçeği unun içinde bırakmayın; kapak kapanmaz ve aralıktan nem girer.

Sık sorulan sorular

Ekmeği buzdolabında saklamak küfü önler mi? Küfü bir süre geciktirebilir ama ekmeği daha çabuk bayatlatır. Kısa sürede yiyeceğiniz ekmek serin oda sıcaklığında, birkaç günden uzun duracaksa dondurucuda daha iyi kalır. Dilimleyip poşetlemek, her seferinde bütün somunu çözmenizi engeller.

Un buzdolabında durmalı mı? Çoğu evde serin ve kuru bir kiler yeter. Yazın mutfak çok sıcak oluyorsa kapalı kabı daha serin bir yere almak iyi olur. Buzdolabına koyacaksanız kap tam kapalı olsun; yoksa un nemlenir ve koku çeker. Çıkarınca kap soğuk olduğu için dışarıda buğu yapabilir; kapağı hemen açmak yerine kabın ısınmasını beklemek topak riskini azaltır.

Küflü dilimi kesip ekmeğin gerisini yiyebilir miyim? Görünen küf, somunun yalnızca yüzeyinde kalmayabilir. Leke ve koku varsa ekmeği sofraya koymayın. Bayat ama küfsüz ekmek ayrıdır; onu değerlendirmek güvenlidir.